Oedeemtherapie

Oedeem is een algemene term voor vochtophoping in het lichaam. Bij lymfoedeem kan het lymfestelsel het vocht niet voldoende afvoeren, waardoor langdurige zwelling kan ontstaan.

Het menselijke lichaam bestaat voor ongeveer 2/3 deel uit vocht. Dit vocht bevindt zich in en rondom alle lichaamscellen, de bloedbanen, lymfebanen en hersenbanen. Processen die verlopen via dit vocht zorgen voor onder meer het vervoer van zenuwprikkels, hormonen en schadelijke stoffen (zoals bacteriën), maar ook het uitwisselen van stoffen (voor de opbouw en afbraak van cellen) en gassen (zoals zuurstof). Deze processen via het lichaamsvocht noemt men de waterhuishouding. Een goede waterhuishouding zorgt dat het lichaam in goede conditie verkeert. Het lymfestelsel (lymfebanen en knopen) zorgt voor deze voedende, zuiverende en drainerende werking. Lymfedrainage is dus een normale natuurlijke functie van ons lichaam.

Deze functie kan echter verstoord worden als gevolg van een ongeval, ziekte, operatie of stress. Met de manuele (met de handen) lymfe drainage kan dit proces geoptimaliseerd worden. Manuele lymfedrainage Vodder (in 1932 ontwikkeld door bioloog Hr. Vodder) is een heel lichte massage vorm die erop gericht is het lymfestelsel te stimuleren. Deze stimulatie zorgt ervoor dat teveel aan vocht (zowel zichtbaar als onzichtbaar oedeem) beter en/of sneller via de lymfebanen wordt afgevoerd. De massage is op het gehele lichaam toepasbaar met als doel de vochtdoorstroming te stimuleren en eventuele stagnaties op te heffen, de immuniteit (weerstand) te verhogen, de stress te verlagen en het hormonale stelsel te optimaliseren.
Om dit proces te stimuleren wordt de oedeemtherapie gecombineerd met fascie en bindweefsel technieken. De fascia is een bindweefsel dat als een dun web alle structuren van het lichaam omsluit. Al onze spieren, gewrichten, organen, bloedbanen en zenuwweefsel zijn doorweven en omgeven door fascie. Het verbindt alles aan elkaar en maakt het lichaam tot een samenhangend, functionerend geheel. Ten gevolge van een trauma, operatie bestraling of stress kan er lokaal een fibrose (verharding van het bindweefsel) ontstaan, waardoor vocht vastgehouden wordt, de bloedcirculatie en de afvoer van lymfevocht stagneert. Daarnaast kan er druk op een zenuw ontstaan waardoor er pijn ervaren wordt. Het aangedane gebied wordt hard, stug en minder flexibel, waardoor bewegingsbeperkingen ontstaan.
Met milde fascie technieken, ontwikkeld door o.a. Dr. Willie Fourie, worden onder andere verklevingen in fascielagen losgemaakt. Het gevolg is een betere doorbloeding, verbeterde afvoer van het lymfevocht, minder pijn en een verbeterde bewegingsvrijheid.
Regelmatig worden fascietechnieken gecombineerd met lymfedrainage om het vrijgekomen vocht af te voeren.

Een oedeemfysiotherapeut onderzoekt de zwelling en kijkt naar factoren die daarop van invloed zijn. De behandeling kan bestaan uit bewegen, manuele lymfedrainage, compressie, huidzorg en advies om zelf beter met het oedeem om te gaan.

Oedeemtherapie heeft als doel het lymfesysteem te stimuleren middels lymfedraingage. Daarnaast kan de oedeemtherapeut ook fascietechnieken, lymfetaping, en /of zwachtelen toepassen. Dit alles om de lymfestroom stimuleren of te ondersteunen. Ook kan het nodig zijn een therapeutisch elastische kous aan te meten, dit om het resultaat te behouden. Daarnaast zullen er adviezen en leefregels besproken worden om zo goed mogelijk in het dagelijks leven om te kunnen gaan met de oedeemklachten. Eventueel kunnen er aanvullend huiswerkoefeningen worden mee gegeven.

Fascietechnieken volgens W. Fourie
De fascia is een bindweefsel dat als een dun web alle structuren van het lichaam omsluit. Al onze spieren, gewrichten, organen, bloedbanen en zenuwweefsel zijn doorweven en omgeven door fascie. Het verbindt alles aan elkaar en maakt het lichaam tot een samenhangend, functionerend geheel. Ten gevolge van een trauma, operatie bestraling of stress kan er lokaal een fibrose (verharding van het bindweefsel) ontstaan, waardoor vocht vastgehouden wordt, de bloedcirculatie en de afvoer van lymfevocht stagneert. Daarnaast kan er druk op een zenuw ontstaan waardoor er pijn ervaren wordt. Het aangedane gebied wordt hard, stug en minder flexibel, waardoor bewegingsbeperkingen ontstaan.
Met milde fascie technieken, ontwikkeld door Dr. Willie Fourie, worden verklevingen in  fascielagen gemobiliseerd.Het gevolg is een betere doorbloeding, een verbeterde afvoer van het lymfevocht, minder pijn en een betere bewegingsvrijheid.

Regelmatig worden deze technieken gecombineerd met lymfedrainage om het vrijgekomen vocht af te voeren.

Lymfetaping is een speciale tape methode die toegepast wordt met een elastische tape. Deze wordt op de huid aangebracht, waarin lymfebanen zich bevinden.  Door de tape op een bepaalde wijze met rek aan te brengen, kunnen de lymfebanen geholpen worden om het overtollige vocht af te voeren. Deze tape werkt ook gunstig op het versoepelen van littekenweefsel en fibroses (verhardingen in het bindweefsel).

Soms is het nodig om het overtollige vocht af te voeren door druk van buiten af te geven middels een zwachtel. Dit is om het minimale volume te creëren waarna zo nodig een door  een eventuele therapeutisch elastische kous de situatie behouden blijft. Dit is enkel nodig wanneer de capaciteit van het lymfesysteem niet meer voldoende is.

Ja. Na een operatie of andere medische behandeling kan het lymfestelsel tijdelijk of blijvend minder goed functioneren. Daardoor kan vocht zich ophopen en zwelling ontstaan.

Voor onderzoek en behandeling kun je meestal zonder verwijzing terecht. Bij chronische fysiotherapie is wel een verwijzing van een huisarts of medisch specialist nodig.

Oedeemtherapie valt onder fysiotherapie. Met voldoende aanvullende dekking kunnen behandelingen worden vergoed en gaan ze niet van het eigen risico af. Bij chronische indicaties gelden andere voorwaarden. Controleer daarom altijd je polis.

De manuele lymfedrainage volgens de methode Vodder is toepasbaar bij veel verschillende klachten door oedeemtherapie, al dan niet in combinatie met andere therapievormen. Zo behandelen wij mensen met:

• zwellingen (oedeem, bv. na ongeval of operatie)
• (secundair) oedeem t.g.v. oncologische problematiek (operatie, bestraling/borstreconstructie)
• verstuikingen
• bloeduitstortingen
• spierpijn en spierletsels
• dystrofie -reuma (ontstekingen) -slijtage
• klachten van het zenuwstelsel (bv. MS, gezichtsverlamming, migraine)
• klachten t.g.v. stress (bv. Slapeloosheid, concentratieverlies, constipatie, diarree, hoofdpijn)
• pijn, stijfheidsklachten en mobiliteitsbeperkingen t.g.v. littekens en fasciale beperkingen
• veneus oedeem
• lipoedeem
• pijn, stijfheidsklachten en mobiliteitsbeperkingen t.g.v. littekens (bv. na borstkanker) en fasciale beperkingen